LEM'ALAR - TABİAT HAKKINDA

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

• Ey insan! Bil ki, insanların ağızlarından çıkan ve dinsizliği işmam eden dehşetli kelimeler var.
• Birincisi: Esbab bu şeyi icad ediyor.
• İkincisi: Kendi kendine teşekkül ediyor, oluyor, bitiyor.
• Üçüncüsü: Tabiidir, tabiat iktiza edip icad ediyor.
• Evet, madem mevcudat var ve inkar edilmez. Hem, her mevcud sa'natlı ve hikmetli vücuda geliyor. Hem, madem kadim değil yeniden oluyor.
• Herbir zihayat, elbette zihayat bir macundur; ve her bir nebat, hayatdar bir tiryak gibidir ki;çok müteaddüt eczalardan, çok muhtelif maddelerden, gayet hassas bir ölçü ile alınan maddelerden terkib edilmiştir.
• Şu eczahane-yi kübra-yı alemde, Hakim-i Ezelinin, mizan-ı kaza ve kaderiyle alınan mevadd-ı hayatiye, hadsiz bir hikmet ve nihayetsiz bir ilim ve her şeye şamil bir irade ile vücud bulabilir.
• Eğer herşey, Vahid-i Ehad olan Kadir-i Zülcelale verilmezse, belki esbaba isnad edilse, lazım gelir ki; alemin pek çok anasır ve esbabı herbir zihayatın vücudunda müdahelesi bulunsun.
• Bir mevcudun vahdeti varsa, elbette bir vahidden, bir elden sudur edebilir.
• Ey muannid münkir! Senin enaniyetin seni o kadar ahmaklaştırmış ki, yüz muhali birden kabul etmeyi, bir derece hükmediyorsun.
• Senin gibi bu mes'elelerde zerre kadar aklı olmayanın bir zerresine bin Eflatun kadar bir ilim ve şuur vermek, bin derece divanece bir hurafeciliktir.
• Belki senin vücudun, bin defa bu saraydan daha acibdir. Çünkü; o saray-ı vücudun, daima kemal-i intizamla tazelenmektedir.
• Eğer senin vücudun, Vahid-i Ehad olan Kadir-i Ezelinin kalemiyle mektub olmazsa ve tabiata, esbaba mensup matbu ise, o vakit senin vücudundaki bir hüceyre-i bedenden tut, birbiri içinde daireler misillü, binler mürekkebler adedince tabiat kalıblarının bulunması lazım gelir.

BEDİÜZZAMAN